Nhận thức phòng ngừa đóng vai trò trong cách con người tiếp cận sức khỏe tim mạch. Khi hiểu rõ vai trò của hệ tim mạch, cá nhân có xu hướng chú ý hơn đến sinh hoạt hằng ngày. Khoa học cho rằng nhận thức ảnh hưởng đến thái độ và hành vi. Điều này giúp hình thành cách tiếp cận có ý thức đối với sức khỏe. Vì vậy, nhận thức được xem là nền tảng của chăm sóc sức khỏe.
Giáo dục sức khỏe tim mạch cung cấp kiến thức khoa học phổ thông cho cộng đồng. Thông qua thông tin trung lập, con người có thể hiểu các khái niệm cơ bản về hệ tim mạch. Các nghiên cứu cho thấy giáo dục giúp nâng cao khả năng đánh giá thông tin. Điều này hỗ trợ việc tiếp cận kiến thức một cách có chọn lọc. Khoa học xem giáo dục là công cụ hỗ trợ nhận thức.
Nhận thức phòng ngừa còn liên quan đến cách con người theo dõi sinh hoạt của bản thân. Khi hiểu rõ mối liên hệ giữa hành vi và sức khỏe, cá nhân dễ hình thành thói quen có ý thức. Các nghiên cứu hành vi cho thấy nhận thức giúp tăng tính chủ động. Điều này không mang tính điều trị mà mang tính giáo dục. Khoa học tiếp cận vấn đề này theo hướng dài hạn.
Ở cấp độ cộng đồng, nhận thức chung về sức khỏe tim mạch góp phần xây dựng môi trường sống tích cực hơn. Khi kiến thức được chia sẻ rộng rãi, xã hội có xu hướng hình thành thái độ quan tâm đến phòng ngừa. Các nghiên cứu xã hội học cho thấy nhận thức tập thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Quá trình này diễn ra dần dần theo thời gian. Vì vậy, nhận thức phòng ngừa là một phần của phát triển xã hội bền vững.